O tym co w lesie piszczy...
O autorach
Blog > Komentarze do wpisu

Święta z jajem i zajączkiem

Święta Wielkanocne w swojej symbolice są bardzo „leśne” bo związane z jajem, których leśne ptactwo znosi w tej chwili w uwite gniazdka całe mnóstwo, no i z zajączkiem, który „odpowiada” za wielkanocne podarunki. Jajko-symbol radosnego święta Zmartwychwstania Pańskiego jest z tym świętem związane od tysięcy lat.  Różnie nazywa się wielkanocne jajka i ich nazwa zależy od sposobu zdobienia.

 Jednobarwne, kolorowe ale bez wzorów, ufarbowane przez gotowanie w naturalnym barwniku (np. w łupinach cebuli, korze dębu, owocach czarnego bzu, szyszeczkach olchy, wywarze z widłaka czy młodego żyta)  noszą nazwę malowanek, kraszanek, byczków, alunek. Pisanki to  jaja zdobione techniką batiku, złocone, drapane, owijane, wycinankowe. Zwykle wykonuje się je z wydmuszek kurzych, gęsich, czasem także strusich.

 Wielkanocne jajo zawsze jest symbolem życia, płodności, miłości i siły. Jest dekoracją domu i świątecznego stołu ale także składnikiem różnych potraw (np. żuru czy sałatek) jak i stałym elementem koszyczka ze święconką. Z tradycyjnym, pięknie przystrojonym koszyczkiem, gdzie każda szanująca się gospodyni na haftowanej serwetce układa wszystko to, co znajdzie się potem na świątecznym stole, w przedświąteczna sobotę wybierają się do kościoła dzieci. Dzieci w różnym wieku jak widać po córkach leśniczego:

Koszyczek nakryty drugą serwetką, dekoruje się zwykle gałązkami bukszpanu i forsycji. W książce „Święta polskie. Tradycja i obyczaj” Barbary Ogrodowskiej czytamy:

Jajka ptasie, zwłaszcza barwne lub pokryte wzorami, czczone były od wieków na całym świecie. Najstarsze znaleziska pisanek pochodzą z sumeryjskiej Mezopotamii. W starożytnym Egipcie jajko powiązane ze słońcem było symbolem bogini Ptah. W Grecji zaś były atrybutem Afrodyty bogini miłości, płodności i piękna. O malowaniu jaj w starożytnym Rzymie wspominają Owidiusz, Pliniusz i Juvedal. Jaja uważane były wszędzie za symbol początku życia i początku wszechrzeczy. Według mitów filipińskich i indyjskich świat powstać miał z ogromnego jaja, a legendy asyryjskie wyprowadzając świat z jaja Feniksa. Św. Jan Damasceński mówił o analogii pomiędzy budową kosmosu i jaja: skorupę kojarzył z niebem, wyściełającą ją błonę z obłokami, białko z wodą, żółtko z ziemią i minerałami.

 

W mitologii słowiańskiej i polskiej jajko – źródło wszelkiego życia uznawane było za potężny amulet przeciw czarom i złym mocom, występowało więc w kultowych obrzędach wiosennych, w praktykach ku czci zmarłych, w lecznictwie i magii.”

Podobno, tak przynajmniej głoszą podania greckie, gdy Maria Magdalena przyszła do Heroda z prośbą, by ulitował się nad Jezusem, podarowała mu malowane jajka. Może to właśnie dlatego zwykle to dziewczęta zajmują się malowaniem i zdobieniem jajek. Tradycyjnie zajmują się przygotowaniem pisanek i kraszanek w Wielki Piątek. W wodzie, w której gotowano jajka dawniej dziewczęta myły potem włosy, wierząc, że będą po tym zabiegu szczególnie piękne. Dziś raczej stosują inne środki, oglądane w czasem irytujących świątecznych reklamach telewizyjnych…

Jest wiele wierzeń i podań związanych z jajkiem. Istnieje też wiele obrzędów, związanych z bardzo ważnymi momentami w pracach rolnika i hodowcy, gdzie jajko odgrywa ważną rolę.

Kultywują te tradycje także leśnicy, a pokaźny zbiór ich różnorodnej twórczości „jajecznej” można zobaczyć np. w Ośrodku Kultury Leśnej w Gołuchowie koło Kalisza:

Jednak nie znajdziecie tam takiej pisanki:

 

A oto jak wygląda z drugiej strony:

 

Chyba znacie te motywy? To unikalna pisanka, którą dostałem w prezencie od Anny Kasprowicz, utalentowanej artystki, o której pracach pisałem na blogowych łamach w marcu 2013 tu: http://bloglesniczego.erys.pl/blog/?p=1&id_blog=3&lang_id=5&id_post=3464

Jej prace są urzekające i fantastyczne:

 

Pełne artyzmu i dbałości o najmniejszy szczegół:

 

Z mojej „Erysiowej pisanki” jestem bardzo dumny i stanowi ona główną ozdobę wielkanocnego stołu.

A wielkanocny zajączek?

 

Spójrzcie na niego:

 

Skacze zajączek po lesie i życzenia Tobie niesie

 przez pisanki przeskakuje

 "Alleluja" wykrzykuje...

 po czym znika w długich susach

 cały mokry od dyngusa…

 

Prosto z pszczewskiej leśniczówki razem z wielkanocnym zajączkiem  Radosnych Świąt życzy czytelnikom Blogu Leśniczego

 leśniczy Jarek z rodziną

 

 

 

środa, 16 kwietnia 2014, lesniczy.lp

Polecane wpisy

  • Eko Wtorek i Święto Chłopa

    Upał był dziś niemiłosierny ale nie przeszkodził w organizacji pięknej i pożytecznej imprezy. Powiat Międzyrzecki organizował dziś Eko Wtorek- bardzo ciekawy&nb

  • Córka leśniczego zaprasza do letniego lasu

    Od wczoraj córka leśniczego stała się tak niesłychanie popularną i rozpoznawalną osobistością, numerem jeden pośród tzw. „celebrytów”, że nie sposób

  • Kilometrówka to nie dochód lecz „zwrot” kosztów

    Każda profesja ma własne, charakterystyczne narzędzia pracy, które często stają się jej symbolem. Fryzjer ma nożyczki, kelner tacę, dyrektor laptopa i wielkie b

Komentarze
2014/04/17 06:19:56
Dziękuję i życzę wzajemnie. Piękne pisanki, a córy dorodne. Czy kota też święcić będą?
-
2014/04/18 09:55:51
Piękne pisanki i post nawiązujący do tradycji. Mam wrażenie że teraz większość ludzi już nie poświęca tyle uwagi pisankom. Kupić gotowe w Lidlu, poświęcić i... tyle;-)
--
koparki
-
2014/04/18 13:29:03
Agni- kot to taki grzeczny i porządny zwierzak , że po cóż go święcić?
Gauger- coraz mniej ludzi w ogóle święci, ale siłą tradycji jest taka, że następuje nawrót do mądrości przodków i normalnego myślenia, pomimo niby-skutecznego mącenia obrazu przez tabloidy i inne takie...
-
2014/04/18 18:34:55
Dziękuję za miłe życzenia i wzajemnie - Wesołych Świąt! :-)
-
2014/04/18 19:19:49
Piękne są te dzieła Anny Kasprowicz. Co artystka, to artystka. :)
Dobrych, spokojnych Świąt, Jarku.
-
2014/04/18 20:20:06
Właśnie wyrzeźbiłem baranki i udekorowałem bukszpanem! Dzięki za życzenia Radzido i Ewo, wypatrujcie Zajączków...
-
2014/04/19 07:43:55
Zdrowych i spokojnych świąt dla całej leśnej rodzinki. Pisanki przecudne :-)
-
2014/04/19 13:31:52
Przecudne pisanki!
Dobrych i zdrowych Świąt:)
-
2014/04/19 14:11:23
Przez łąkę obok mojego domu przeliczył dziś dwa zające. Widocznie poczuły Wielkanoc;)
wszystkiego dobrego!
-
2014/04/19 17:31:32
Rewelacyjne są te pisanki :)
Najlepszego na święta! :)
-
2014/04/19 17:55:04
Fajnie, że leśne pisanki Wam się tak spodobały! Wanduto- w te pędy organizuj gniazdko dla zajęcy, to może coś miłego podrzucą?
-
2014/04/20 07:23:46
Radosnych i pełnych miłości Świąt :)
-
2014/04/22 09:58:52
Alleluja !!
-
2014/04/24 15:34:08
jakie niesamowicie przepiękne pisanki, cóż za drobiazgowość!! Wygląda jakby ktoś przykleił ćmę i ugotował jajko w barwniku :) no ale głowa jelenia..? po prostu fantastyczne! No i leśniczy na pieńku z laptopem też wesoły :)
-
2014/04/24 21:07:22
mmzd- dzięki! Nuxy- moje córki o ostrych jęzorach nabiją się, że ten leśniczy na pniaku ma takie bardziej azjatyckie rysy, ale przecież ja nie pozowałem! To inwencja Artystki... No ale na szczęście wesoły jak ja, bo uśmiechnięci mają lepiej na świecie. Pisanki są naprawdę fascynujące, dlatego podzieliłem się z nimi z Wami. :)